با جابهجایی کسبوکارها به سمت زیرساختهای مجازی، شیوههای سنتی محافظت از دادهها دیگر پاسخگوی نیازهای مدرن نیستند. در این میان، یکی از پرتکرارترین سوالات کاربران این است که فایروال ابری چیست و چگونه میتواند امنیت سرویسهای ما را در برابر تهدیدات پیچیده تضمین کند؟ فایروال ابری به عنوان یک لایهحفاظتی هوشمند، بدون نیاز به سختافزارهای گرانقیمت، امنیت شبکه شما را به سطح جدیدی میبرد. در این مقاله، از صفر تا صد این فناوری، تفاوتهای آن با WAF و چالشهای هزینهای آن را بررسی خواهیم کرد تا با دیدی باز، امنیت پروژههای خود را تأمین کنید.
فایروال ابری چیست؟
فایروال ابری (Cloud Firewall) که به آن «فایروال به عنوان خدمت» (FWaaS) نیز میگویند، یک سد امنیتی هوشمند و مقیاسپذیر در فضای ابری است که برخلاف مدلهای سنتی، نیازی به تجهیزات سختافزاری فیزیکی ندارد. این فناوری با قرار گرفتن در لایه شبکه، تمام ترافیک ورودی و خروجی را بر اساس مجموعهای از قوانین دقیق (Rules) فیلتر کرده و از نفوذ دسترسیهای غیرمجاز و حملات مخرب جلوگیری میکند. از منظر فنی، فایروال ابری قدرت پردازشی خود را از زیرساختهای توزیعشده میگیرد؛ به این معنا که میتواند حجم عظیمی از اطلاعات را در لحظه تحلیل کرده و بدون ایجاد تأخیر (Latency)، حملات پیچیدهای مانند DDoS را خنثی کند.
تفاوت فایروال ابری (Cloud Firewall) و WAF چیست؟
تفاوت فایروال ابری (Cloud Firewall) و WAF در واقع به لایهای برمیگردد که در آن فعالیت میکنند. اگر شبکه را مثل یک ساختمان در نظر بگیرید، فایروال ابری «درب ورودی ساختمان» و WAF «نگهبانِ جلوی واحد آپارتمانی» است. در ادامه این تفاوتها را بررسی میکنیم:
۱. لایه فعالیت (مدل OSI)
- فایروال ابری: عمدتاً در لایههای ۳ و ۴ (Network & Transport) کار میکند. وظیفه آن کنترل آیپیها (IP) و پورتهاست (مثل بستن پورت ۲۲ یا محدود کردن دسترسی به یک رنج آیپی خاص).
- WAF: به طور اختصاصی در لایه ۷ (Application) فعالیت میکند. یعنی محتوای درخواستهای وب (HTTP/HTTPS) را میخواند تا متوجه شود آیا کاربر قصد فرستادن کدهای مخرب را دارد یا خیر.
۲. نوع تهدیداتی که خنثی میکنند
- فایروال ابری: از کل زیرساخت در برابر حملات عمومی مثل مسدود سازی پورتها، اسکن کردن شبکه و حملات لایه انتقال محافظت میکند.
- WAF: از اپلیکیشن در برابر حملات هوشمند وب مثل SQL Injection (تزریق کدهای مخرب به دیتابیس) یا XSS محافظت میکند. WAF میفهمد که مثلاً در فیلد جستجو به جای نام محصول، یک اسکریپت مخرب وارد شده است.
۳. نحوه بازرسی ترافیک
- فایروال ابری: مثل یک مأمور گمرک فقط به پاسپورت (IP) و مقصد (Port) نگاه میکند و اجازه ورود میدهد.
- WAF: مثل یک بازرس محتویاتِ چمدان (درخواستهای وب) را دانه به دانه چک میکند تا مطمئن شود چیزی برخلاف استانداردهای برنامه داخل آن نیست.
مهمترین مزایای فایروال ابری چیست؟
مهمترین مزایای فایروال ابری عبارتند از:
۱. مقیاسپذیری آنی
برخلاف فایروالهای سختافزاری که ظرفیت محدودی دارند، فایروال ابری پابهپای ترافیک شما رشد میکند. اگر ناگهان با هجوم کاربران (یا حملات سنگین) مواجه شوید، این فایروال بدون کُند شدن، ظرفیت خود را افزایش میدهد.
۲. هزینه به صرفه
شما نیازی به خرید سختافزارهای گرانقیمت، هزینه نگهداری، برق و فضای دیتاسنتر ندارید. مدل پرداخت معمولاً بر اساس میزان مصرف (Pay-as-you-go) است.
۳. بهروزرسانی خودکار
تیمهای امنیتیِ ارائهدهنده سرویس ابری، مدام در حال آپدیت کردن قوانین (Rules) برای مقابله با جدیدترین ویروسها و حملات هستند؛ بنابراین شما همیشه به پیشرفتهترین سطح امنیتی مجهز هستید.
۴. دسترسی و مدیریت یکپارچه
از هر جای جهان میتوانید به پنل مدیریت دسترسی داشته باشید و تنظیمات امنیتی کل شعب یا سرورهای خود را به صورت متمرکز تغییر دهید.
۵. دفاع در برابر حملات DDoS
فایروالهای ابری به دلیل پهنای باند عظیمی که دارند، بهترین سد دفاعی در برابر حملات سنگین منع سرویس (DDoS) هستند و اجازه نمیدهند ترافیک مخرب اصلاً به سرور اصلی شما نزدیک شود.
معایب فایروال ابری چیست؟
استفاده از فایروال ابری، در کنار مزایایی که دارد، معایبی نیز دارد که عبارتند از:
۱. وابستگی کامل به اینترنت
اگر اتصال شبکه یا اینترنت با اختلال مواجه شود، ممکن است در دسترسی به پنل مدیریت یا اعمال قوانین جدید با مشکل روبرو شوید (هرچند خود فایروال همچنان به کارش ادامه میدهد).
۲. کنترل کمتر بر سختافزار
در فایروالهای سنتی، شما کنترل فیزیکی کامل روی دستگاه داشتید. در مدل ابری، شما به زیرساختِ ارائهدهنده اعتماد میکنید و کنترل مستقیمی بر لایههای زیرین سختافزاری ندارید.
۳. هزینههای پنهان در ترافیک بالا
اگر ترافیک ورودی و خروجی شما بسیار زیاد و غیر بهینه باشد، مدل پرداخت بر اساس مصرف ممکن است در درازمدت از خرید یک دستگاه فیزیکی گرانتر تمام شود.
۴. پیچیدگی در تنطیمات
تنظیم نادرست قوانین (Rules) در فایروال ابری میتواند به سادگی باعث از دسترس خارج شدن کل سرویس برای کاربران واقعی شود. این کار نیاز به دانش فنی دقیق دارد.
چه زمانی استفاده از فایروال ابری برای ما گران تمام میشود؟
با اینکه فایروال ابری هزینه خرید سختافزار را حذف میکند، اما در شرایط خاصی میتواند قبض ماهانه شما را به شدت سنگین کند. در ادامه ۴ سناریوی اصلی که در آنها ممکن است استفاده از فایروال ابری برا شما گران تمام میشود را بررسی میکنیم:
۱. ترافیک بالا و غیر بهینه
مدل هزینه در ابر معمولاً PAYGO (پرداخت به میزان مصرف) است. اگر سایت یا اپلیکیشن شما ترافیک ورودی و خروجی بسیار بالایی داشته باشد (مثلاً سایتهای دانلود فیلم یا استریم ویدیو)، هزینه پردازش داده توسط فایروال به صورت پلکانی بالا میرود. در این حالت، هزینه ماهانه فایروال ابری ممکن است از قسط خرید یک فایروال سختافزاری گرانقیمت هم بیشتر شود.
۲. بررسی تمام پکتها
اگر تنظیمات فایروال را به گونهای قرار دهید که تمام بستههای داده را در لایههای بالا (مثل لایه ۷) با دقت بسیار زیاد اسکن کند (خصوصاً ترافیک رمزنگاری شده HTTPS)، مصرف منابع پردازشی بالا میرود. بسیاری از ارائهدهندگان ابری برای این سطح از بازرسی، هزینه اضافه دریافت میکنند.
۳. ترافیک بینسرویسی سنگین
بسیاری فکر میکنند فایروال ابری فقط برای ترافیک ورودی از اینترنت است. اما اگر در معماری میکروسرویس، بخواهید تمام ارتباطات «بین سرورهای داخلی» خودتان را هم از فایروال ابری عبور دهید، حجم دیتای پردازش شده چند برابر میشود و هزینه به شدت بالا میرود.
۴. هشدارهای کاذب و حملات طولانی
اگر قوانین فایروال به درستی تنظیم نشده باشند و سیستم مدام در حال پردازش هشدارهای اشتباه باشد، یا تحت حملات DDoS بسیار طولانی قرار بگیرید که فایروال مجبور به تحلیل حجم عظیمی از دادههای مخرب باشد، هزینه نهایی در پایان ماه میتواند غافلگیرکننده باشد.
جمعبندی
فایروال ابری بهترین راهکار برای کسبوکارهای مدرنی است که میخواهند بدون درگیری با پیچیدگیهای سختافزاری، امنیت شبکه خود را تضمین کنند. این فناوری با ترکیب سرعت و دقت، مثل یک سپر هوشمند عمل کرده و اجازه نمیدهد ترافیک مخرب حتی به نزدیکی سرورهای شما برسد.
مجله نوبرکلاد بلاگ تخصصی سرور و زیرساخت ابری