مجله نوبرکلاد بلاگ تخصصی سرور و زیرساخت ابری
نوشته های مشابه
DevSecOps چیست و چرا امروزه به یکی از مهمترین رویکردهای توسعه نرمافزار تبدیل شده است؟ با افزایش تهدیدات سایبری و پیچیدهتر شدن سیستمهای نرمافزاری، دیگر نمیتوان امنیت را به مراحل پایانی پروژه موکول کرد. سازمانها به مدلی نیاز دارند که سرعت توسعه، کیفیت محصول و امنیت را بهصورت همزمان تضمین کند. DevSecOps پاسخی به همین نیاز است؛ رویکردی که امنیت را از ابتدا وارد چرخه توسعه میکند و آن را به بخشی جداییناپذیر از فرهنگ کاری تیمهای فناوری تبدیل میسازد. در این مقاله بررسی میکنیم DevSecOps چگونه کار میکند، چه اصولی دارد، مدل Shift-Left چه نقشی در آن ایفا میکند و چه تفاوتی با DevOps دارد.
DevSecOps چیست؟
DevSecOps نسخه تکاملیافته DevOps است که هدفش این است امنیت از همان ابتدا وارد فرآیند توسعه نرمافزار شود، نه اینکه فقط در پایان کار بررسی شود. در این مدل، امنیت به جای یک مرحله جداگانه، به بخشی دائمی از کیفیت نرمافزار تبدیل میشود.
در رویکرد DevSecOps، مفهوم Shift Left به این معناست که بررسیهای امنیتی خیلی زودتر و همزمان با توسعه انجام میشوند. برای همین، تستهایی مثل بررسی امنیت کد، تحلیل رفتار برنامه و کنترل کتابخانهها و وابستگیها، بهصورت خودکار داخل مراحل ساخت (Build) و تست نرمافزار اجرا میشوند.
همچنین با استفاده از «زیرساخت بهعنوان کد» (IaC) و مانیتورینگ لحظهای، همکاری بین تیمهای توسعه و امنیت بیشتر میشود. نتیجه این است که آسیبپذیریها سریعتر پیدا و برطرف میشوند، هزینه اصلاح کاهش مییابد و سرعت انتشار نرمافزار هم کم نمیشود.
اصول کلیدی و ستونهای DevSecOps
DevSecOps فقط یک ابزار یا روش فنی نیست؛ بلکه یک فرهنگ کاری است که امنیت را از یک مانع در مسیر توسعه، به عاملی برای سرعت و کیفیت بیشتر تبدیل میکند. در ادامه با ۵ اصل مهم این رویکرد آشنا میشویم:
۱. امنیت از همان ابتدا (Shift-Left Security)
در روشهای قدیمی، امنیت در پایان پروژه بررسی میشد. اما در DevSecOps، امنیت از همان مراحل اولیه طراحی و کدنویسی وارد کار میشود.
هدف: پیدا کردن مشکلات امنیتی در همان ابتدا، قبل از اینکه به بحرانهای بزرگ تبدیل شوند. چون پیشگیری همیشه کمهزینهتر از رفع مشکل است.
۲. اتوماسیون؛ نگهبان همیشه بیدار
سرعت بالای توسعه نرمافزار با بررسیهای دستی و زمانبر هماهنگ نیست. به همین دلیل DevSecOps بر خودکارسازی تأکید دارد.
چگونه؟
ابزارهای تست و اسکن امنیتی به صورت خودکار در تمام مراحل توسعه اجرا میشوند. این کار باعث میشود امنیت به شکل یکنواخت و بدون خطای انسانی در همه نسخهها رعایت شود.
۳. مسئولیت مشترک بین همه تیمها
دیگر امنیت فقط وظیفه یک تیم خاص نیست. در DevSecOps، همه افراد تیم در امنیت نقش دارند.
فرهنگ جدید:
توسعهدهندگان، تیم امنیت، عملیات و حتی مدیر محصول همگی در قبال امنیت مسئول هستند و دانش امنیتی بین همه به اشتراک گذاشته میشود.
۴. امنیت به شکل کد (Security as Code)
در این رویکرد، قوانین و تنظیمات امنیتی مثل کد برنامه نوشته و مدیریت میشوند.
مزیت:
میتوان تنظیمات امنیتی را ذخیره، نسخهبندی، تکرار و تغییرات آنها را دقیق بررسی کرد؛ درست مثل کدهای نرمافزار.
۵. مانیتورینگ مداوم و بازخورد سریع
امنیت یک کار یکباره نیست، بلکه فرآیندی همیشگی است.
استراتژی:
سیستمها به طور دائمی مانیتور میشوند تا در صورت مشاهده کوچکترین رفتار مشکوک، تیم فوراً مطلع شده و واکنش نشان دهد و از مشکلات بزرگتر جلوگیری شود.
امنیت Shift-Left در DevSecOps چیست و چه مزایایی دارد؟
در رویکرد DevSecOps، امنیت دیگر مرحلهای جداگانه در پایان توسعه نیست. مدل Shift-Left یعنی وارد کردن ملاحظات امنیتی از همان ابتدای مسیر، از زمان برنامهریزی و طراحی تا مراحل کدنویسی و تست. به این ترتیب، امنیت به بخشی طبیعی از فرایند توسعه تبدیل میشود، نه یک بررسی دیرهنگام.
اجرای این رویکرد مزایای مهمی برای سازمانها به همراه دارد:
شناسایی سریعتر آسیبپذیریها
وقتی بررسیهای امنیتی و تستهای کد از مراحل اولیه انجام شوند، مشکلات امنیتی خیلی زود شناسایی میشوند. این موضوع کمک میکند قبل از تبدیل شدن ضعفها به تهدیدهای جدی، آنها برطرف شوند.
کاهش ریسکها و هزینههای عملیاتی
رفع مشکلات امنیتی پیش از انتشار نرمافزار، هزینه بسیار کمتری نسبت به اصلاح آنها بعد از استقرار دارد. این کار علاوه بر کاهش هزینههای فنی، از خسارتهای احتمالی مانند نقض دادهها یا آسیب به اعتبار سازمان نیز جلوگیری میکند.
سرعت بیشتر در عرضه محصول به بازار
وقتی امنیت همزمان با توسعه پیش میرود، نیاز به اصلاحات گسترده و زمانبر در مراحل پایانی کاهش مییابد. در نتیجه، نرمافزار سریعتر و با اطمینان بیشتر آماده ارائه به کاربران خواهد شد.
افزایش اعتماد و رضایت مشتریان
رعایت امنیت از ابتدا نشان میدهد که سازمان به حفاظت از اطلاعات کاربران اهمیت میدهد. این رویکرد باعث تقویت اعتماد مشتریان و افزایش وفاداری آنها نسبت به محصولات و خدمات میشود.
تفاوت DevOps و DevSecOps چیست؟
هر دو رویکرد DevOps و DevSecOps برای بهبود فرآیند توسعه و تحویل نرمافزار ایجاد شدهاند، اما تفاوت اصلی آنها در نحوه نگاه به امنیت است. در ادامه مهمترین تفاوتها را بررسی میکنیم:
۱. میزان توجه به امنیت
DevOps: تمرکز اصلی بر افزایش سرعت توسعه، همکاری تیمها و تحویل سریع نرمافزار است و معمولاً امنیت بهصورت جداگانه یا در مراحل بعدی بررسی میشود.
DevSecOps: امنیت بخشی جداییناپذیر از کل فرآیند توسعه است و از ابتدا تا انتهای چرخه تولید نرمافزار حضور دارد.
۲. نقش تیم امنیت
DevOps: تیم امنیت اغلب در مراحل پایانی پروژه وارد عمل میشود و بیشتر نقش بررسیکننده نهایی را دارد.
DevSecOps: متخصصان امنیت از همان شروع پروژه در کنار تیمهای توسعه و عملیات فعالیت میکنند و تصمیمهای امنیتی بهصورت مشترک گرفته میشود.
۳. ابزارها و فرآیندها
DevOps: بیشتر بر ابزارهای اتوماسیون، یکپارچهسازی مداوم (CI) و استقرار مداوم (CD) تمرکز دارد.
DevSecOps: علاوه بر ابزارهای DevOps، از ابزارهای تخصصی امنیتی مانند اسکن آسیبپذیری، تحلیل کد و تستهای امنیتی خودکار نیز استفاده میکند.
۴. فرهنگ سازمانی
DevOps: هدف اصلی حذف فاصله بین تیم توسعه و عملیات و ایجاد همکاری مؤثر است.
DevSecOps: علاوه بر همکاری، مسئولیت امنیت بین تمام اعضای تیم تقسیم میشود و امنیت به یک مسئولیت جمعی تبدیل میشود.
۵. مزایا و نتایج
DevOps: باعث افزایش سرعت، انعطافپذیری و تحویل سریعتر نرمافزار میشود.
DevSecOps: همه مزایای DevOps را حفظ میکند و در کنار آن سطح امنیت و اعتماد پذیری نرمافزار را نیز به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
جمعبندی
در پایان، DevSecOps رویکردی است که امنیت را به بخش طبیعی فرآیند توسعه نرمافزار تبدیل میکند، نه کاری که فقط در آخر پروژه انجام شود. در این مدل، تیمهای توسعه، عملیات و امنیت از همان ابتدا در کنار هم کار میکنند تا مشکلات زودتر شناسایی و برطرف شوند. است که هدفش این است امنیت از همان ابتدا وارد فرآیند توسعه نرمافزار شود، نه اینکه فقط در پایان کار بررسی شود. در این مدل، امنیت به جای یک مرحله جداگانه، به بخشی دائمی از کیفیت نرمافزار تبدیل میشود.
